![\"\"](\"http:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/cunqueiro001.jpg\" "\\"\\"")
<\/a><\/p>\nMANUEL LEIRAS PULPEIRO ( 1854 – 1912 )<\/p>\n
Manuel Leiras Pulpeiro (1854-1912) nace e morre en Mondo\u00f1edo, importante centro eclesi\u00e1stico e unha das antigas capitais galegas. Fillo de m\u00e9dico cirurxi\u00e1n, inicialmente estuda Lat\u00edn e Humanidades no Seminario Diocesano, obtendo m\u00e1is tarde o t\u00edtulo de bacharel en Artes no sonado Instituto de Tapia de Casariego, na Asturias de fala galega. O gosto pola pintura e a m\u00fasica acompa\u00f1ar\u00edano para sempre.
\nNo ano 1870 comeza en Compostela a carreira de Medicina (estudos que continuar\u00eda en Valladolid e Madrid, onde se licencia en 1877) e, un ano despois de obter o t\u00edtulo, inst\u00e1lase de novo en Mondo\u00f1edo para exercer como m\u00e9dico at\u00e9 a s\u00faa morte.
\nGaleguista e anticlerical, a\u00ednda que cristi\u00e1n, a vida na pechada sociedade mindoniense resultoulle en moitas ocasi\u00f3ns inc\u00f3moda e abafante, enfrentado, segundos as s\u00faas propias palabras, ao poder da “cregaxe” opresora. O seu casamento civil en 1888, por exemplo, ter\u00eda unha enorme repercusi\u00f3n nos xornais locais.
\nDesde a s\u00faa xuventude foi un convencido republicano federalista. As\u00ed, mant\u00e9n correspondencia con Pi i Margall e en 1887 asiste en Lugo \u00e1 asemblea do Partido Republicano Federal en que se aproba un “Proxecto de Constituci\u00f3n para o Estado Galaico”. O seu galeguismo levouno a cultivar literariamente a nosa lingua, publicando os seus poemas desde 1884 no semanario ourens\u00e1n O T\u00edo Marcos da Portela e, pouco despois, na revista coru\u00f1esa Galicia. Tr\u00e1tase, no xeral, de composici\u00f3ns que o autor redixira seguindo o modelo popular \u00e1 volta de moi variados temas.
\nO nome alcanzado como poeta galego leva a que a Real Academia Galega o designe en 1905 membro numerario, honor que o poeta modestamente rexeita. Con todo, legar\u00e1 a esta instituci\u00f3n o valioso material etnogr\u00e1fico e l\u00e9xico (refr\u00e1ns, adaxios, cantares, adivi\u00f1as, vocabularios…) recollido durante toda a s\u00faa vida.
\nA pesar de os seus versos apareceren con relativa frecuencia en xornais e revistas, Leiras Pulpeiro s\u00f3 viu publicada en vida unha obra, Cantares Gallegos (1911), en que se incl\u00faen, xunto \u00e1s poes\u00edas m\u00e1is co\u00f1ecidas, de contido social, outras de tema costumista ou intimista, conxunto acrecentado con novas composici\u00f3ns en edici\u00f3ns xa p\u00f3stumas. En 1930 publ\u00edcanse as s\u00faas Obras Completas, Tomo I (Poes\u00edas) na editora N\u00f3s da Coru\u00f1a, a cargo dun an\u00f3nimo compilador-transcritor, con oitenta e oito novos poemas. O resto da s\u00faa producci\u00f3n ser\u00eda reunido en 1970 polo acad\u00e9mico Xos\u00e9 Lu\u00eds Franco Grande baixo o t\u00edtulo Obra completa.
\nAl\u00e9n de poemas costumistas, de grande riqueza l\u00e9xica, anticlericais e alg\u00fan intimista, Leiras Pulpeiro cultivou a poes\u00eda patri\u00f3tica (elevando a figura do Mariscal Pardo de Cela \u00e1 categor\u00eda de mito galeguista, abandeirado das liberdades) e, a diferencia do seu paisano Noriega Varela, non dubidou en utilizar a s\u00faa pluma en defensa dos oprimidos campesi\u00f1os que el tanto tratou debido \u00e1 s\u00faa profesi\u00f3n de m\u00e9dico.
\nNove anos despois da s\u00faa morte, republicanos e nacionalistas da \u00e9poca rend\u00e9ronlle unha homenaxe con motivo da inauguraci\u00f3n do seu mausoleo (no cemiterio civil, onde el propio pediu que o enterrasen), custeado polos mindonienses residentes na Arxentina. Desde ent\u00f3n, pode lerse na s\u00faa l\u00e1pida: “Amou a verdade e practicou o ben”.<\/p>\n
obras
\nCantares Gallegos
\nCostumes antigos en Galiza \u00b7<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c1LVARO CUNQUEIRO ( 1911-1981 ) Escritor gallego nacido en Mondo\u00f1edo (Lugo), que escribi\u00f3 en lengua gallega y en castellano. Fue<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":22,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_s2mail":"","footnotes":""},"class_list":["post-37","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7359,"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37\/revisions\/7359"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aviones.mindonium.es\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}